MUSTAFA GÜLER – TRABZON / TEKHA
Trabzon’un Şalpazarı ilçesinde yoğun kar yağışı yaşamı olumsuz etkilerken, Geyikli Mahallesi sakinleri ulaşım sorununu asırlık geleneksel yöntem olan “hedik” ile çözüyor. Teknolojinin henüz ulaşamadığı dik yamaçlarda vatandaşlar, ayaklarına bağladıkları hediklerle karın üzerinde batmadan ilerleyerek hem günlük işlerini hallediyor hem de komşularına yardıma koşuyor.
Modern çağda asırlık çözüm
Kış mevsiminin sert yüzünü gösterdiği Trabzon’un yüksek kesimlerinde kar kalınlığı yer yer diz boyunu aştı. Şalpazarı’nın Geyikli Mahallesi’nde yolların kapanması ve yaya ulaşımının imkansız hale gelmesi üzerine, mahalle sakinleri sandıklardan dede yadigarı hedikleri çıkardı. Ayakkabının altına bağlanan ve geniş yüzeyi sayesinde karda batmayı engelleyen hedikler, bölge halkı için adeta bir “kar ayakkabısı” görevi görüyor.
Yardımlaşmanın sembolü oldu
Geçmişte çarşıya, pazara, ava gitmek veya hayvanlara yem taşımak için zorunlu bir araç olan hedik, günümüzde ise bir dayanışma aracına dönüştü. Mahalle sakinleri, hediklerini giyerek sadece kendi kapılarının önünü açmakla kalmıyor, aynı zamanda komşularının evlerine de ulaşarak zorlu kış şartlarında birbirlerine destek oluyor.
Taflan ve kestane ağacından el emeği
Haberde dikkat çeken bir diğer nokta ise bu geleneksel aracın yapım süreci. Bölgede usta sayısı parmakla sayılacak kadar azalmış olsa da, hedik yapımı büyük bir titizlik gerektiriyor:
Malzeme:Dayanıklılığı nedeniyle genellikle taflan (karayemiş) ve kestane ağaçları tercih ediliyor.
Yapılış:Kesilen dallar ortadan ikiye ayrılıp inceltiliyor, ardından mengene yardımıyla oval şekil veriliyor.
Son dokunuş:Delinen bölümlerden geçirilen iplerle örme işlemi tamamlanarak kullanıma hazır hale getiriliyor.
Unutulmaya yüz tutmuş bir miras
Yol ağlarının gelişmesi ve kar küreme araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte yeni neslin yabancı kaldığı hedik kültürü, Şalpazarı’nın dik yamaçlarında hala hayati bir önem taşıyor. Bölge halkı, bu aracın sadece bir ulaşım gereci değil, aynı zamanda atalarından kalan bir kültürel miras olduğunu ifade ederek geleneği yaşatmakta kararlı.
News
